Otwarcie gabinetu psychologicznego w Austrii: poradnik dla psychologa klinicznego

Psychologia kliniczna i psychologia zdrowia: dwa zawody, dwie listy

Psychologengesetz 2013 (PG) reguluje dwa odrębne zawody medyczne. Oba wymagają ukończonych studiów psychologicznych i szkolenia podyplomowego, oba mają własną listę w ministerstwie zdrowia. Wielu psychologów jest wpisanych na obie listy.

Już samo określenie „Psychologin” lub „Psychologe” (psycholog) jest chronione: wymaga ukończonych studiów psychologicznych w wymiarze co najmniej 300 ECTS (§ 4 PG). Gewerbeberechtigung nie jest potrzebna, Gewerbeordnung (ustawa o działalności gospodarczej) nie obowiązuje żadnego z tych zawodów (§ 6 ust. 5 PG). Po kilkuletniej praktyce w danej dziedzinie i doszkoleniu w wymiarze co najmniej 120 jednostek możesz dopisać w nawiasie za tytułem zawodowym do czterech specjalizacji; są one wpisywane na listę (§ 20 ust. 5 i § 29 ust. 5 PG).

Psycholog kliniczny na własny rachunek: wymagania

Ustawa dokładnie wylicza, czego potrzebujesz do samodzielnego wykonywania zawodu (§ 16 PG dla psychologii zdrowia, § 25 PG dla psychologii klinicznej):

W trakcie szkolenia podyplomowego pracujesz w ramach stosunku pracy pod superwizją, własny gabinet jest możliwy dopiero po wpisie. Wniosek składasz w ministerstwie zdrowia i dołączasz do niego potwierdzenie OC zawodowego.

Obowiązki zawodowe według Psychologengesetz

Miejsce pracy i lokal: przede wszystkim dyskrecja

Miejsce pracy musi być odpowiednio wyposażone i oddzielone od części mieszkalnej (§ 18 ust. 2 i § 27 ust. 2 PG). Gabinet we własnym domu jest możliwy, pokój do pracy obok kuchni – nie. Oznacz miejsce co najmniej swoim imieniem i nazwiskiem oraz tytułem zawodowym. Ważniejsze od przepisów jest jednak poczucie Twoich klientów: od pierwszej chwili mają czuć się bezpiecznie.

Jak wybrać lokalizację i zaplanować finansowo start, przeczytasz w ogólnym poradniku zakładania gabinetu w Austrii.

Świadczenie kasowe, dopłata do kosztów i honorarium

Od 1 stycznia 2024 leczenie klinicznopsychologiczne jest w ASVG zrównane z pomocą lekarską. Dla Twojego gabinetu oznacza to kilka dróg, które możesz też łączyć:

• Miejsca kasowe przez psyhelp: ÖGK, SVS i BVAEB oferują leczenie klinicznopsychologiczne jako bezpłatne świadczenie kasowe na podstawie umowy ze związkiem zawodowym BÖP. Od 26 stycznia 2026 ubezpieczeni zgłaszają się do punktu obsługi psyhelp i po wstępnej kwalifikacji (clearingu) są kierowani do uczestniczących psychologów klinicznych. Rozliczenie odbywa się przez psyhelp, klienci nic nie płacą. Czy i jak możesz wziąć udział, dowiesz się w BÖP.
• Wahlpsycholog:in z dopłatą do kosztów: Twoi klienci płacą Twoje honorarium i składają rachunek w kasie. Warunkiem jest zaburzenie o charakterze chorobowym i badanie lekarskie przed drugą sesją; od jedenastej sesji potrzebna jest zgoda kasy.
• Diagnostyka klinicznopsychologiczna: Od dawna jest świadczeniem kasowym, u psychologów kontraktowych na skierowanie.
• Psychologia zdrowia: Kasa płaci tylko za leczenie chorób. Doradztwo z zakresu psychologii zdrowia, profilaktykę i warsztaty opłacają sami klienci albo zleceniodawcy, np. firmy w ramach zakładowej promocji zdrowia.
• Honorarium: Swoje honorarium ustalasz sam. Podaj je na stronie, razem z informacją, jaka dopłata jest możliwa i że istnieją miejsca kasowe przez psyhelp. Dla wielu osób to właśnie powód, by się zgłosić.

SVS, VAT i urząd skarbowy

• Ubezpieczenie społeczne: Jako psycholog na własny rachunek jesteś w SVS (ubezpieczalni osób samozatrudnionych) „Neue Selbständige”. Jeśli Twoje dochody przekroczą próg ubezpieczenia (2026: 6 613,20 € rocznie), zgłaszasz się w ciągu miesiąca od rozpoczęcia działalności. Kto zgłosi się za późno, płaci dopłatę 9,3% do składek.
• Urząd skarbowy: Zgłoś nową działalność przez FinanzOnline, wypełniając kwestionariusz otwarcia działalności.
• OC zawodowe: Porównaj oferty, także przez BÖP. Odpowiedzialności ubezpieczyciela po zakończeniu umowy nie wolno wyłączyć ani ograniczyć w czasie. Na żądanie musisz poinformować klientów o swoim ubezpieczeniu (§ 36 PG).

Przy VAT liczy się każda pojedyncza usługa. Zabiegi lecznicze są zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 19 UStG zwolnione bez prawa do odliczenia: nie doliczasz VAT, ale nie możesz też odliczyć podatku naliczonego. Według wytycznych ministerstwa finansów w sprawie VAT (Umsatzsteuerrichtlinien) dotyczy to działalności terapeutycznej psychologów klinicznych i psychologów zdrowia, ale nie wszystkiego, co poza tym oferujesz:

Przy usługach opodatkowanych pomaga Kleinunternehmerregelung (zwolnienie dla małych przedsiębiorców): do 55 000 € obrotu rocznie pozostajesz zwolniony (§ 6 ust. 1 pkt 27 UStG). Twoje zwolnione zabiegi lecznicze nie wliczają się do tego limitu.

Sesje online i ochrona danych

Usługi z zakresu psychologii klinicznej i psychologii zdrowia przez wideo są dozwolone, ale nie dowolnie (§ 32a PG): potrzebna jest konieczność uzasadniona merytorycznie lub miejscem i zgoda klienta, sesja odbywa się na żywo z dźwiękiem i obrazem, a Ty dokumentujesz przyczynę. Diagnostyka testowa z reguły pozostaje wizytą na miejscu.

Od strony technicznej: narzędzie wideo z szyfrowaniem end-to-end, serwery w UE i umowa powierzenia przetwarzania danych. To samo dotyczy rezerwacji wizyt, e-maili i cyfrowego archiwum wyników badań, bo dane o zdrowiu są według RODO szczególnie chronione.

Strona gabinetu psychologicznego, która buduje zaufanie

Kto szuka psychologa klinicznego, często jest w trudnej sytuacji, a wiele osób nie wie dokładnie, czym jest leczenie klinicznopsychologiczne. Dlatego Twoja strona powinna przede wszystkim wyjaśniać, co oferujesz, i ułatwiać pierwszy krok.

Co musi znaleźć się w Impressum i polityce prywatności, przeczytasz w artykule o obowiązkowych informacjach dla gabinetów psychologicznych. Jakie informacje są dozwolone – w artykule o prawie reklamy dla psychologów. Jakie podstrony ma dobra strona gabinetu, pokazuje artykuł Co powinno znaleźć się na stronie gabinetu.

Siedem kroków do własnego gabinetu