Reklama dla psychoterapeutów w Niemczech: kodeks zawodowy, HWG i strona gabinetu

Reklama dla psychoterapeutów: cztery zbiory przepisów, jedna zasada

Reklama psychoterapeutyczna nie jest w Niemczech uregulowana jedną ustawą. Kto prowadzi stronę, profil w katalogu lub kanał w mediach społecznościowych, musi mieć na uwadze cztery poziomy:

Wzorcowy kodeks zawodowy (MBO) Bundespsychotherapeutenkammer (Federalnej Izby Psychoterapeutów) został ostatnio zmieniony w listopadzie 2025. Wiążący jest jednak kodeks zawodowy Twojej Landespsychotherapeutenkammer (krajowej izby psychoterapeutów), który wzoruje się na MBO, ale w szczegółach i numeracji paragrafów może się różnić. Zajrzyj do niego przed uruchomieniem strony. Naruszenia mogą być karane w trybie prawa zawodowego, a na podstawie § 3a UWG także przedmiotem wezwań do zaniechania od konkurentów lub stowarzyszeń konkurencji.

Na co pozwala kodeks zawodowy

§ 23 ust. 3 MBO to zdanie kluczowe: możesz w sposób reklamowy informować o swojej działalności zawodowej, ale reklama musi w formie i treści ograniczać się do rzeczowego przedstawienia oferty zawodowej. W szczególności reklama zachwalająca, wprowadzająca w błąd lub porównawcza jest niedopuszczalna – także na tabliczce gabinetu. Wypowiedzi merytoryczne w przestrzeni publicznej muszą mieć charakter rzeczowo informacyjny i opierać się na wiedzy naukowej (§ 3 ust. 7 MBO). Wynika z tego, co powinno znaleźć się na Twojej stronie:

• Tytuł zawodowy i metoda, np. „Psychologische Psychotherapeutin (Verhaltenstherapie)” (terapia behawioralna) – metodę można podawać jako dodatek (§ 2 ust. 2 MBO)
• Tytuły dziedzinowe i dodatkowe według regulaminu szkolenia specjalizacyjnego Twojej izby
• Obszary szczególnej aktywności, grupy wiekowe, formy pracy i języki
• Przebieg konsultacji (Sprechstunde), sesji próbnych (Probatorik) i terapii
• Kassenzulassung (dopuszczenie do kas) lub praktyka prywatna, honorarium i dostępność

Heilmittelwerbegesetz: gdy chodzi o choroby

HWG nie dotyczy tylko leków. Obejmuje także reklamę „metod i zabiegów”, gdy tylko wypowiedź odnosi się do rozpoznawania, usuwania lub łagodzenia chorób (§ 1 ust. 1 pkt 2 HWG). „Leczenie depresji i zaburzeń lękowych” jest więc nim objęte, samo „Praxis für Psychotherapie in Leipzig-Gohlis” – nie. Dla Twoich tekstów ważne są przede wszystkim te zasady:

• § 3 HWG – wprowadzanie w błąd: zakazane jest w szczególności wywoływanie wrażenia, że można z pewnością oczekiwać sukcesu. „Bez lęku w 12 sesji” jest więc wykluczone.
• § 11 ust. 1 pkt 3 – historie przypadków: Opisy chorób w blogu czy newsletterze są zakazane tylko, jeśli są nadużyciem, budzą odrazę, wprowadzają w błąd lub przez szczegółowy opis mogą skłonić do błędnej autodiagnozy. Mocno zmienione winiety do psychoedukacji są możliwe – pod warunkiem zachowania tajemnicy zawodowej.
• § 11 ust. 1 pkt 11 – wypowiedzi osób trzecich: Podziękowania i rekomendacje są wobec laików zakazane tylko, jeśli są wykorzystywane w sposób nadużywający, budzący odrazę lub wprowadzający w błąd. Ze względu na prawo zawodowe i tajemnicę zawodową w psychoterapii pozostają jednak tabu (zob. niżej).
• § 11 ust. 1 pkt 12 – dzieci: Reklama skierowana w całości lub głównie do dzieci poniżej 14 lat jest niedopuszczalna. Dla psychoterapii dzieci i młodzieży oznacza to: zwracaj się do rodziców.
• § 12 ust. 2 – uzależnienia: Reklama poza kręgami fachowymi nie może dotyczyć leczenia uzależnień (z wyjątkiem uzależnienia od nikotyny). Podawaj taki obszar pracy wyłącznie rzeczowo, a w razie wątpliwości zapytaj swoją izbę.
• § 7 – upominki reklamowe: Korzyści i prezenty reklamowe są dozwolone tylko w wąskich wyjątkach. Akcje rabatowe i vouchery na sesje terapii odpadają.

UWG: uczciwie, bez porównań, bez nękania

Prawo konkurencji uzupełnia kodeks zawodowy o zasady, które dotyczą każdego przedsiębiorstwa – i które konkurenci mogą egzekwować wezwaniami do zaniechania:

• Wprowadzanie w błąd (§ 5 UWG): „Wszystkie kasy” bez Kassensitz, „bez czasu oczekiwania” przy liście oczekujących czy „instytut” dla jednoosobowego gabinetu to typowe pułapki.
• Reklama porównawcza (§ 6 UWG) jest dozwolona tylko w wąskich granicach – a według prawa zawodowego i tak wykluczona.
• Nękanie (§ 7 UWG): żadnych e-maili ani telefonów reklamowych bez wcześniejszej zgody.
• Oznaczanie (§ 5a ust. 4 UWG): Płatne współprace w mediach społecznościowych muszą być rozpoznawalne jako reklama.

Chroniony tytuł: kto może nazywać się psychoterapeutą

Tytułu zawodowego „Psychotherapeutin” lub „Psychotherapeut” może używać tylko osoba z Approbation (państwowym prawem wykonywania zawodu) lub z zezwoleniem czasowym (§ 1 ust. 1 PsychThG). Lekarze również mogą go używać, z dopiskiem „ärztliche” lub „ärztlicher” (lekarz psychoterapeuta). Obok tego nadal chronione są dotychczasowe tytuły „Psychologische Psychotherapeut:in” (psychoterapeuta psychologiczny) i „Kinder- und Jugendlichenpsychotherapeut:in” (psychoterapeuta dzieci i młodzieży). Kto bezprawnie używa któregoś z tych tytułów, popełnia przestępstwo (§ 132a StGB).

• Tytuł i metoda: Używaj tytułu zawodowego w brzmieniu z dokumentu Approbation i podawaj metodę jako dodatek, np. „Psychotherapeutin (Verhaltenstherapie)” (§ 2 ust. 2 MBO).
• Fachpsychotherapeut:in (psychoterapeuta specjalista): Tytułów dziedzinowych, takich jak „Fachpsychotherapeutin für Erwachsene” (dla dorosłych), możesz używać dopiero po ukończeniu szkolenia specjalizacyjnego i uznaniu przez Twoją izbę krajową.
• Stopnie akademickie, takie jak „Dr.” czy „M. Sc.”, podajesz tylko, jeśli je uzyskałeś; również one są chronione na podstawie § 132a StGB.
• Bez wymyślonych tytułów: „Ekspertka od lęku” czy „specjalista od traumy” sprawiają wrażenie kwalifikacji, której nie ma. Pisz „Obszar szczególnej aktywności: zaburzenia lękowe”.

Kassensitz, praktyka prywatna, zwrot kosztów: uczciwie wyjaśnić

Mało co tak niepokoi pacjentów jak pytanie, kto zapłaci za terapię. Zwłaszcza praktyki prywatne powinny dokładnie opisać procedurę, nie obiecując więcej, niż mogą dotrzymać. MBO i tak wymaga: jeśli nie jest pewne, że kasa lub ubezpieczyciel pokryje koszty w całości, przed rozpoczęciem terapii informujesz w formie tekstowej o przewidywanych kosztach (§ 14 ust. 4 MBO).

Dlatego pisz: „Ubezpieczeni ustawowo mogą pod pewnymi warunkami wnioskować o zwrot kosztów – chętnie wyjaśnię, jak to zrobić.” A nie: „Rozliczamy się ze wszystkimi kasami.” Twoje honorarium opiera się na Gebührenordnung für Psychotherapeuten (GOP, taryfie opłat dla psychoterapeutów); nie możesz schodzić poniżej niej w sposób nieuczciwy (§ 14 ust. 2 MBO). Akcje cenowe są więc wykluczone.

Listy oczekujących i wolne miejsca

Długie czasy oczekiwania to codzienność, a wiele zapytań trafia do gabinetów, które nie mają żadnego wolnego miejsca. Uczciwa informacja na stronie oszczędza frustracji obu stronom:

• Podaj aktualną sytuację – „miejsca na terapię obecnie z czasem oczekiwania ok. czterech do sześciu miesięcy, terminy konsultacji w ciągu trzech tygodni” – i regularnie ją aktualizuj.
• „Wolne miejsca od zaraz” tylko wtedy, gdy to prawda. Nieaktualne informacje wprowadzają w błąd w rozumieniu UWG.
• Wyjaśnij, jak działa Twoja lista oczekujących i czy to Ty się odezwiesz, czy osoba ma sama zapytać.
• Odsyłaj do 116117 w sprawie konsultacji i leczenia doraźnego oraz do pomocy w kryzysie: numer alarmowy 112, Telefonseelsorge (telefon zaufania) 0800 111 0 111.

Oceny, Jameda i Google

Profil w Jamedzie czy Google może powstać także bez Twojej zgody. Bundesgerichtshof (Federalny Trybunał Sprawiedliwości) uznaje portale z ocenami co do zasady za dopuszczalne. Prawo do usunięcia istnieje tylko wtedy, gdy portal porzuca rolę neutralnego pośrednika informacji, np. przez ukryte korzyści dla płacących klientów (BGH, VI ZR 30/17); dostosowany model Jamedy BGH zaakceptował w 2021 roku (VI ZR 488/19).

• Nie proś: Nie proś pacjentów o oceny. Prośba powstaje w relacji zależności, a każda ocena ujawnia, że ktoś był u Ciebie w terapii.
• Nie kupuj, nie fałszuj: Kupione lub sfałszowane oceny są według UWG wprost zakazane.
• Odpowiedzi: Nigdy nie potwierdzaj, że ktoś jest Twoim pacjentem. Tajemnica zawodowa (§ 203 StGB, § 8 MBO) obowiązuje także wobec niesprawiedliwej krytyki. Oceny naruszające prawo zgłaszaj do sprawdzenia przez procedurę portalu.
• Nie osadzaj: Widżety z gwiazdkami i cytaty nie należą na Twoją stronę. Kto udostępnia oceny, musi ponadto wyjaśnić, czy i jak sprawdza ich autentyczność (§ 5b ust. 3 UWG).

Dlatego nasze strony dla gabinetów psychoterapii celowo nie mają sekcji z ocenami ani rekomendacjami i nie pokazują wskaźników skuteczności. Jak mimo to dobrze prowadzić profil Google, przeczytasz w artykule o profilu Google.

Media społecznościowe, wideokonsultacje i DiGA

• Psychoedukacja na Instagramie, LinkedInie czy w blogu jest dozwolona i skuteczna – dopóki jest rzeczowa, oparta na wiedzy naukowej i bez obietnic wyleczenia (§ 3 ust. 7 MBO).
• Żadnej terapii w wiadomościach prywatnych. Odsyłaj do konsultacji lub pierwszej rozmowy.
• Terapia przez wideo: Psychoterapia za pośrednictwem środków komunikacji jest dopuszczalna, jeśli kontakt osobisty nie jest konieczny, a diagnostyka wstępna i ustalenie wskazań nie odbywają się wyłącznie przez wideo (§ 5a MBO). Nie reklamuj się więc hasłem „terapia w całości online, bez ani jednej wizyty w gabinecie”.
• DiGA (cyfrowe aplikacje zdrowotne): Psychoterapeuci mogą przepisywać cyfrowe aplikacje zdrowotne (§ 33a SGB V). Nigdy nie przedstawiaj aplikacji jako zamiennika psychoterapii. Korzyści od producentów za przepisanie lub polecenie – także prowizje afiliacyjne – są tabu (§ 299a StGB).
• Współprace: Płatne posty lub kody rabatowe osób trzecich na Twoim kanale muszą być oznaczone jako reklama i nie mogą wynagradzać skierowań.

Szybka kontrola Twoich tekstów

Właśnie zakładasz gabinet? Poradnik o własnym gabinecie psychoterapii poprowadzi Cię od Approbation aż do Kassensitz. Jak wyglądają zasady reklamy dla innych zawodów medycznych, przeczytasz w artykułach o reklamie dla lekarzy i o reklamie dla fizjoterapeutów.