Özetle en önemli noktalar
- Ancak Sağlık Bakanlığı’ndaki Berufsliste’ye (Psychotherapie) (psikoterapi meslek listesi) kaydolduktan sonra serbest çalışabilirsiniz. Yeni Berufssitz (mesleki faaliyet adresi) gibi değişiklikleri bir ay içinde bildirirsiniz.
- Psychotherapiegesetz 2024 1 Ocak 2025’ten, yeni eğitim düzeni (lisans, yüksek lisans, uzmanlık eğitimi) 1 Ekim 2026’dan beri geçerlidir. Eski yasaya göre eğitimde olanlar için uzun geçiş süreleri vardır.
- Fachausbildung unter Lehrsupervision (eğitim süpervizyonu altında uzmanlık eğitimi) sürecindeyseniz siz de meslek listesinde yer alırsınız, ancak yalnızca yönlendirme, gözetim ve eğitim süpervizyonu altında çalışırsınız.
- Herkes için zorunlu: hasar başına en az 1 milyon € teminatlı bir mesleki sorumluluk sigortası ve konut alanından açıkça ayrılmış bir Berufssitz – en fazla iki tane.
- Çoğu kişi Wahltherapeut:in (sigorta kurumlarıyla sözleşmesi olmayan terapist) olarak başlar: Danışanlar ücreti öder ve sigorta kurumundan bir masraf katkısı (Kostenzuschuss) alır. Sigorta tarafından finanse edilen kontenjanlar sözleşmeli ortaklarda bulunur.
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır ve hukuki ya da vergi danışmanlığının yerini tutmaz. Kurallar değişebilir – ayrıntıları odanızdan, meslek derneğinizden veya mali müşavirinizden kontrol edin.
Psychotherapiegesetz 2024: şimdi neler geçerli
- 1 Ocak 2025’ten beri yürürlükte. 1990 tarihli Psikoterapi Yasası’nın yerini aldı. Yeni eğitim kuralları (§§ 9 ila 19) 1 Ekim 2026’dan beri geçerlidir (§ 67).
- Yeni eğitim: lisans eğitimi (en az 180 ECTS), psikoterapi yüksek lisansı (en az 120 ECTS) ve bir psikoterapi uzmanlık derneğinde (psychotherapeutische Fachgesellschaft) lisansüstü uzmanlık eğitimi. Sonunda psikoterapötik Approbationsprüfung (ruhsat sınavı) yer alır.
- Dört küme (Cluster): hümanistik terapi, psikanalitik-psikodinamik terapi, sistemik terapi ve davranış terapisi (§ 7).
- Geçiş: 1 Ocak 2025’te Psychotherapeutenliste’de (psikoterapistler listesi) kayıtlı olanlar kayıtlı kalır ve çalışmaya devam edebilir (§ 59). Eski yasaya göre başlanmış bir Propädeutikum’u (ön eğitim) 30 Eylül 2030’a, bir Fachspezifikum’u (yönteme özgü eğitim) 30 Eylül 2038’e kadar tamamlayabilirsiniz (§ 60).
- Meslek unvanı: “Psychotherapeutin”, “Psychotherapeut” veya “Psychotherapeut:in”, isteğe bağlı olarak parantez içinde kümeyle, örneğin “(Systemische Therapie)” (§ 8).
Fachausbildung unter Lehrsupervision: uzmanlık eğitimi sırasında çalışmak
Uzmanlık eğitimi sırasında bile hasta tedavi edebilirsiniz. PThG 2024 bunun için ayrı bir statü oluşturdu:
- Kayıt: 1 Ekim 2026’dan beri uzmanlık eğitimindeki kişiler de kamuya açık meslek listesinde yer alıyor (§ 17 ve § 23 Abs. 7). Eski yasaya göre eğitim görüp 1 Ekim 2026’da yeterince ilerlemiş olanlar eğitim kurumu tarafından bildirilir ve onlar da kaydedilir (§ 60 Abs. 7).
- Unvan: “Psychotherapeutin in Fachausbildung unter Lehrsupervision” veya “Psychotherapeut in Fachausbildung unter Lehrsupervision”, her zaman kısaltılmadan (§ 8 Abs. 8).
- Çerçeve: Yalnızca eğitim veren meslek mensuplarının yönlendirmesi ve gözetimi ile eğitim süpervizyonu altında çalışırsınız. Bilgilendirme, dokümantasyon ve sır saklama gibi mesleki yükümlülükler kıyasen uygulanır (§ 17 Abs. 3).
- Sorumluluk sigortası: Uzmanlık eğitimi sırasında da aynı asgari tutarlarla bir mesleki sorumluluk sigortasına ihtiyacınız vardır (§ 50 Abs. 1).
- Ücret: Sigorta kurumunun masraf katkısı kural olarak ancak eğitim tamamlandıktan ve psikoterapist olarak kaydolduktan sonra verilir. Bu nedenle birçok kişi indirimli bir ücret sunar.
Uzmanlık eğitimi sırasında kendi mekânınızda çalışıp çalışamayacağınızı ve nasıl çalışacağınızı, bir kira sözleşmesi imzalamadan önce uzmanlık derneğiniz ve eğitim süpervizörünüzle netleştirin.
Ön koşullar ve mesleki yükümlülükler
Serbest meslek icrası için § 22 PThG 2024 şunları ister: tam fiil ehliyeti, sağlık açısından uygunluk ve güvenilirlik, yeterlilik belgesi, gerekli Almanca bilgisi, mesleki sorumluluk sigortası ve meslek listesine kayıt. Sonrasında şu yükümlülükler geçerlidir:
| Yükümlülük | Kural | PThG 2024 |
|---|---|---|
| Bilgilendirme | başlamadan önce yöntem, süre, sıklık, ücret ve iptal kuralları hakkında bilgi vermek | § 42 |
| Fatura | net fiyat bilgisi ve fatura, sigorta kurumuyla doğrudan hesaplaşma hariç | § 40 |
| Sürekli eğitim | beş yılda en az 6 ECTS, ilk beş yılda buna ek olarak en az 2 ECTS süpervizyon | § 41 |
| Dokümantasyon | tedavinin bitiminden itibaren on yıl saklamak | § 44 |
| Sır saklama | ölümden sonra da geçerli, yardımcı personeli yazılı olarak bilgilendirmek | § 45 |
| Değişiklikleri bildirmek | bir ay içinde, örneğin ad, Berufssitz veya tebligat adresi | § 47 |
| Reklam | kamuoyunda nesnel olmayan veya gerçeğe aykırı bilgi yok | § 48 |
| Komisyonlar | yönlendirmeler için ödeme yok, ne vermek ne almak | § 49 |
| Mesleki sorumluluk sigortası | hasar başına en az 1 milyon €, yıllık 3 milyon €, sözleşme sonrası sorumlulukta sınırlama yok | § 50 |
Berufssitz ve mekân: önce mahremiyet
Berufssitz olmadan serbest psikoterapi yapmak yasaktır ve en fazla iki Berufssitz’iniz olabilir (§§ 37 vd.). Mekân özel konut alanından açık ve kesin biçimde ayrılmış, mümkünse engelsiz erişilebilir ve ad, meslek unvanı ve kümeyle işaretlenmiş olmalıdır (§ 38). Kendi evinizde bir muayenehane mümkündür, mutfağın yanındaki çalışma odası ise değildir. Kendini kanıtlamış olanlar:
- Ses yalıtımlı terapi odası – konuşmalar dışarıdan duyulmamalı
- Hastaların birbiriyle karşılaşmak zorunda kalmadığı bir bekleme alanı veya aralarında boşluk bırakılan randevular
- Sıcak ışık, rahat oturma mobilyaları, az dikkat dağıtıcı unsur; gruplar veya çiftler için yeterli alan
- Toplu taşımayla kolay ulaşım, engelsiz bir giriş ve göze batmayan bir muayenehane tabelası
- Paylaşılan mekânlarda: belgeler için kilitli dolaplar ve veri koruma konusunda net kurallar
Yeri nasıl seçeceğinizi ve kuruluşu mali açıdan nasıl planlayacağınızı genel Avusturya’da muayenehane açma rehberi anlatıyor.
Masraf katkısı, sigorta kontenjanları ve ücret
Avusturya’da hastalık değeri taşıyan bir ruhsal bozukluk varsa psikoterapi, sağlık sigortasının bir hizmetidir. Muayenehaneniz için iki yol vardır:
- Masraf katkısıyla Wahltherapeut:in: Hastalarınız ücretinizi öder ve faturayı sigorta kurumuna sunar. Sigorta kurumu birim başına sabit bir katkı öder. Koşul: ikinci seanstan önce bir hekim muayenesi ve on birinci seanstan itibaren sigorta kurumunun onayı.
- Sigorta tarafından finanse edilen kontenjanlar: Sigorta kurumunun çoğunlukla dernekler ve kurumlar üzerinden örgütlenen sözleşmeli ortakları doğrudan hesaplaşır. Hastalar bölgesel Clearingstellen (ön değerlendirme merkezleri) üzerinden gelir. Nasıl sözleşmeli ortak olabileceğinizi ÖGK’nin eyalet şubesine ve eyalet meslek birliğinize sorun.
- Sigorta hizmeti olmayanlar: Okul, aile veya iş hayatındaki hastalık değeri taşımayan sorunlarda danışmanlık, koçluk ve kişisel deneyim çalışmalarını (Selbsterfahrung) danışanlar kendileri öder.
- Ücret: Ücretinizi kendiniz belirler ve başlamadan önce bildirirsiniz (§ 42). Web sitesinde ücret, katkı ve iptal kuralları, biri aramadan önce netlik sağlar.
SVS, vergi ve sigorta
- Sosyal sigorta: Serbest çalışan psikoterapist olarak SVS’de (serbest çalışanların sosyal sigortası) “Neue Selbständige” (“yeni serbest çalışanlar”) statüsündesiniz. Gelirleriniz sigorta sınırını (2026: yıllık 6.613,20 €) aşarsa başlangıçtan sonra bir ay içinde kaydolursunuz. Geç bildirenler primlere %9,3 ek ücret öder.
- KDV: Psikoterapistlerin tedavileri § 6 Abs. 1 Z 19 UStG uyarınca indirim hakkı olmadan muaftır (unecht befreit): KDV yok, ama ödenen KDV’nin indirimi de yok. Süpervizyon, eğitim faaliyeti, koçluk veya şirketler için atölyeler tedavi sayılmaz ve bu nedenle vergiye tabidir.
- Kleinunternehmerregelung (küçük işletme muafiyeti): Yıllık 55.000 € vergiye tabi cironun altında bunlar için de muaf kalırsınız (§ 6 Abs. 1 Z 27 UStG). Vergiden muaf tedavileriniz bu sınıra dahil edilmez.
- Vergi dairesi: Yeni faaliyetinizi FinanzOnline üzerinden işletme açılış anketiyle (Fragebogen zur Betriebseröffnung) bildirin. Gewerbeberechtigung’a (esnaf/ticaret ruhsatı) ihtiyacınız yoktur.
- Mesleki sorumluluk sigortası: Teklifleri meslek birliğiniz üzerinden de karşılaştırın. Talep edilirse hastalarınıza nerede sigortalı olduğunuzu söylemek zorundasınız (§ 50).
Online terapi ve veri koruma
Görüntülü seanslar birçok kişi için kolaylık sağlar – uzun yollarda, evde çocuklar varken veya akut dönemlerde. PThG 2024 bunlara izin verir, ancak koşullarla (§ 39): Seans ses ve görüntüyle eşzamanlı yürütülür, mesleki veya coğrafi olarak gerekçeli bir gereklilik ve hastanın onayı gerekir ve gerekçeyi belgelersiniz.
Teknik olarak şu geçerlidir: uçtan uca şifreli bir görüntülü görüşme aracı, AB’de sunucular ve bir veri işleme sözleşmesi (Auftragsverarbeitungsvertrag). Aynısı randevu alma ve e-posta için de geçerlidir, çünkü sağlık verileri DSGVO’ya (GDPR) göre özel olarak korunur. Seansların ses ve görüntü kayıtları yazılı onay gerektirir (§ 44).
Güven veren bir web sitesi
Psikoterapist arayan kişiler çoğu zaman zor bir durumdadır. Bu nedenle web siteniz her şeyden önce şunu yapmalıdır: ilk adımı kolaylaştırmak. Sağlık Bakanlığı bunun için psikoterapistlere yönelik ayrı bir reklam yönergesi (Werberichtlinie) yayımlamıştır.
Doğrusu böyle
- Samimi bir portre ve bu mesleği neden seçtiğinize dair birkaç kişisel cümle
- İlk görüşmenin akışını anlatmak: süre, maliyet, neler olacağı
- Kümenizi ve yönteminizi gündelik dille açıklamak
- Çalıştığınız konuları belirtmek (“kaygı”, “tükenmişlik”, “ayrılık”)
- Tam meslek unvanınız, uzmanlık eğitimindeyseniz eksiksiz ekiyle
- Akut krizler için acil numaralara yönlendirme
Bunlardan kaçının
- Hasta yorumları veya değerlendirmeler – tek bir değerlendirme bile birinin tedavi gördüğünü ele verebilir
- İyileşme vaatleri (“10 seansta korkudan kurtulun”)
- “in Fachausbildung unter Lehrsupervision” ekini kısaltmak veya atlamak
- Tanı veya belirti soran iletişim formları
Impressum’da (yasal künye) ve gizlilik politikasında neler yer alması gerektiğini psikoterapi web siteleri için zorunlu bilgiler yazısında bulabilirsiniz. Hangi bilgilere izin verildiğini psikoterapistler için reklam hukuku yazısı anlatıyor. İyi bir muayenehane web sitesinin hangi sayfalardan oluştuğunu Muayenehane web sitesinde neler olmalı yazısı gösteriyor.
Psikoterapi muayenehaneleri için web siteleri
Tam da böyle kurulmuş örnek web sitelerine göz atın: sakin, net, değerlendirmesiz – ilk görüşme, ücret ve sigorta katkısıyla.
Yedi adımda kendi psikoterapi muayenehanenize
Kaydı kontrol edin
Berufsliste’de (Psychotherapie) yer alıyorsunuz – psikoterapist olarak ya da Fachausbildung unter Lehrsupervision sürecinde. Kayıt olmadan tedavi ve sigorta katkısı yoktur.
Mesleki sorumluluk sigortası yaptırın
Hasar başına en az 1 milyon € ve yıllık 3 milyon €, sözleşme sonrası sorumlulukta sınırlama olmadan.
Berufssitz’i bulun ve bildirin
Konut alanından açıkça ayrılmış, ses yalıtımlı, mahremiyete uygun, en fazla iki Berufssitz. Her değişikliği bir ay içinde bakanlığa bildirirsiniz.
SVS ve vergi dairesi
SVS’ye Neue Selbständige olarak kayıt ve FinanzOnline üzerinden işletme açılış anketi.
Sigorta yolunu seçin
Masraf katkısıyla Wahlpraxis (sözleşmesiz muayenehane), sözleşmeli ortaklar ve Clearingstellen üzerinden sigorta tarafından finanse edilen kontenjanlar – ya da bunların bir kombinasyonu.
Veri korumayı kurun
İşleme faaliyetleri kaydı (Verarbeitungsverzeichnis), BT hizmet sağlayıcılarıyla veri işleme sözleşmeleri, güvenli bir görüntülü görüşme aracı ve dokümantasyon için güvenli bir arşiv.
Görünür olun
Web sitesi, Google İşletme Profili ve terapist dizinlerinde kayıtlar. Kaydınızın arama sonuçlarında nasıl göründüğünü Google önizlemesi ile test edebilirsiniz.
Muayenehane web siteniz nasıl görünürdü?
Konularınız, süreciniz ve ücretinizle size ücretsiz bir önizleme hazırlıyoruz – bağlayıcı değil.
Muayenehane web sitenizin bizim elimizden nasıl görünebileceğine dair ücretsiz bir önizleme.
