Almanya’da psikolog reklam kuralları: danışmanlık, koçluk ve Heilpraktiker für Psychotherapie

Psikolog reklamı: meslek hukuku yok, ama net kurallar var

Almanya’da psikolog, düzenlenmiş bir sağlık mesleği değildir. Size reklamı serbest bırakan veya yasaklayan bir oda, meslek yönetmeliği ya da ücret tarifesi yoktur. Bu nedenle hangi kuralların geçerli olduğu, neyi sunduğunuza ve bunu nasıl anlattığınıza bağlıdır:

Heilkunde, hastalıkların, rahatsızlıkların veya bedensel hasarların tespiti, iyileştirilmesi veya hafifletilmesi için yapılan her türlü mesleki faaliyettir (§ 1 Abs. 2 Heilpraktikergesetz). Bunu izinsiz yapan kişi suç işlemiş olur. Bundesverwaltungsgericht (Federal İdare Mahkemesi), psikologlar için psikoterapiyle sınırlı bir Heilpraktikererlaubnis yolunu 1993’te açmıştır (BVerwG, 3 C 34.90). Psikoloji öğreniminizde klinik psikoloji sınavına girdiyseniz bazı Gesundheitsamt’lar (sağlık daireleri) bu izni dosya üzerinden basitleştirilmiş bir usulle verir; Gesundheitsamt’ınıza sorun.

Danışmanlık mı Heilkunde mi: kelime seçiminiz belirler

Web sitenizin danışmanlığın mı yoksa Heilkunde’nin mi reklamını yaptığı kelimelerden anlaşılır. “Mesleki değişimlerde koçluk” danışmanlıktır. “Depresyonda yardım” ise bir hastalığın hafifletilmesini vaat eder ve böylece Heilpraktikergesetz ile HWG devreye girer.

• Danışmanlık ve koçluk: stres yönetimi, mesleki yeniden yönlenme, ekip içi iletişim, ilişkide çatışmalar, karar verme, sınava hazırlık.
• Heilkunde, yalnızca izinle: depresyon, kaygı ve panik bozuklukları, travma sonrası sorunlar, yeme bozuklukları, obsesif-kompulsif bozukluklar, bağımlılık.
• Sınır durumlar: tükenmişlik, uyku sorunları veya bitkinlik. Şikâyetleri hafifletmeyi vaat ettiğiniz anda metniniz bir rahatsızlığın tedavisinin reklamını yapar. İzniniz yoksa önleme ve öz yönetimde kalın ve hastalık şüphesinde hekime yönlendirin.

Unvanlar: neyi kullanabilir, neyi kullanamazsınız

Unvanlardaki hatalar, psikoloji muayenehanelerine gönderilen ihtarnamelerin (Abmahnung) en sık nedenidir. Sizin için şu kurallar geçerlidir:

• “Psychologin” veya “Psychologe” (psikolog) yasayla korunan bir unvan değildir. Ancak tamamlanmış bir psikoloji öğrenimi olmadan kendine böyle diyen kişi yeterliliği konusunda yanıltır (§ 5 UWG) ve mahkemeler bunu kural olarak böyle değerlendirir. BDP, ana dal psikolojide toplam en az 240 ECTS’lik lisans ve yüksek lisans ya da bir diploma şartı arar. Yalnızca lisansla “B. Sc. Psychologie” yazmanız daha güvenlidir.
• “Dipl.-Psych.” veya “M. Sc. Psychologie” gibi akademik dereceleri yalnızca almışsanız kullanırsınız. Yetkisiz kullanım suçtur (§ 132a StGB).
• “Psychotherapeutin” veya “Psychotherapeut” (psikoterapist) unvanını Approbation olmadan kullanamazsınız, Heilpraktikererlaubnis ile de (§ 1 Abs. 1 PsychThG). Aynısı “Psychologische Psychotherapeutin” için de geçerlidir; yetkisiz kullanım § 132a StGB’ye göre suçtur.
• Heilpraktikererlaubnis ile izin belgenizdeki unvanı kullanırsınız, örneğin “Heilpraktikerin (Psychotherapie)” veya “Heilpraktiker, beschränkt auf das Gebiet der Psychotherapie”. Kısa biçim “Heilpraktiker:in für Psychotherapie” LG Wuppertal (Wuppertal Asliye Mahkemesi) tarafından sorunlu bulunmadı (12 O 126/15); OLG Düsseldorf (Düsseldorf Eyalet Yüksek Mahkemesi) istinafta bunu yanlış anlaşılmaya açık buldu, ancak izin kapsamında saydı.
• Muayenehane adı: Heilpraktikergesetz’e açık bir atıf olmadan “Praxis für Psychotherapie und Traumatherapie” (psikoterapi ve travma terapisi muayenehanesi) adını mahkemeler yanıltıcı buldu (LG Oldenburg, 15 O 1295/08; OLG Oldenburg, 1 U 120/08). Yaygın olan, “Psychotherapie (HeilprG)” ekidir. Bu konuda bildiğimiz bir yüksek mahkeme kararı yok; izindeki tam meslek unvanını aynı büyüklükte yanında kullanmak daha güvenlidir.

“Tükenmişlik uzmanı” veya “dayanıklılık alanında uzman psikolog” gibi uydurma unvanlar, var olmayan bir yeterlilik izlenimi verir. Bunun yerine “Odak: işte stres ve bitkinlik” yazın ve arkasındaki eğitimi belirtin.

Heilmittelwerbegesetz: konu hastalıklar veya rahatsızlıklar olduğu anda

HWG yalnızca ilaçlar için geçerli değildir. Beyan hastalıkların, rahatsızlıkların veya hastalık niteliğindeki şikâyetlerin teşhisi, giderilmesi veya hafifletilmesiyle ilgili olduğu anda yöntem ve tedavilerin reklamını da kapsar (§ 1 Abs. 1 Nr. 2 HWG). Bu, Heilpraktiker’leri olduğu kadar metinleri rahatsızlıklara değinen koçları da ilgilendirir. Özellikle şu kurallar önemlidir:

• § 3 – yanıltma: Bir yönteme sahip olmadığı etkiler atfetmek veya başarının kesin olduğu izlenimini vermek yasaktır. “Sekiz seansta kaygıdan kurtulun” bu nedenle olmaz.
• § 9 – uzaktan tedavi: İnsanı bizzat gözlemlemeden hastalık tedavisinin reklamı ilke olarak yasaktır. Görüntülü tedavi istisnası “hekimle temas” standartlarına bağlanmıştır; Heilpraktiker’ler için geçerli olup olmadığı net değildir.
• § 11 Abs. 1 Nr. 3 – vaka öyküleri: Hastalık öyküleri kötüye kullanılıyorsa, iticiyse, yanıltıcıysa veya yanlış bir öz teşhise yol açabiliyorsa yasaktır.
• § 11 Abs. 1 Nr. 11 – üçüncü kişilerin beyanları: Teşekkür ve tavsiye mektupları, kötüye kullanılan, itici veya yanıltıcı biçimde kullanılıyorsa meslekten olmayanlara karşı yasaktır.
• § 11 Abs. 1 Nr. 12 – çocuklar: Yalnızca veya ağırlıklı olarak 14 yaşından küçük çocuklara yönelik reklam yasaktır. Ebeveynlere hitap edin.
• § 12 Abs. 2 – bağımlılık hastalıkları: Uzman çevreler dışındaki reklam bağımlılık hastalıklarının (nikotin bağımlılığı hariç) tedavisine atıf yapamaz.

UWG ve fiyatlar: dürüst, eksiksiz, baskısız

Rekabet hukuku, hiçbir hastalık bağlantısı olmayan koçluk dahil tüm hizmetleriniz için geçerlidir. Rakipler ve dernekler ihlaller için ihtarname gönderebilir.

• Yanıltma (§ 5 UWG): öğrenim olmadan “Psychologin”, tek kişilik bir muayenehane için “Institut” (enstitü), sertifika olmadan “sertifikalı” veya herkes için doğru değilse “sağlık sigortası öder”.
• Fiyatlar: Bireysel müşterilere toplam fiyatı belirtirsiniz (§ 3 Preisangabenverordnung). Koçluk genellikle KDV’ye tabidir, Heilpraktiker tedavileri ise çoğunlukla değildir; fiyatları yayımlamadan önce bunu mali müşavirinizle netleştirin.
• Masrafların karşılanması: Yasal sağlık sigortaları ne koçluğu ne de Heilpraktikergesetz’e göre yapılan tedavileri öder. Özel sigortanın veya tamamlayıcı sigortanın bir şey ödeyip ödemediği tarifeye bağlıdır. Hiçbir şey vaat etmeyin.
• Rahatsız etme (§ 7 UWG): önceden onay olmadan reklam e-postası veya reklam araması yok.
• Etiketleme (§ 5a Abs. 4 UWG): Sosyal medyadaki ücretli iş birlikleri ve affiliate bağlantıları reklam olarak tanınabilir olmalıdır.

Danışan yorumları ve değerlendirmeler

Yorum gösterip gösteremeyeceğiniz yine hizmete bağlıdır. Şirketlere veya bireylere yönelik koçlukta gerçek ve onaylanmış yorumlar, yanıltıcı olmadıkları sürece serbesttir. Tedavide HWG yalnızca üçüncü kişilerin kötüye kullanılan veya yanıltıcı beyanlarını yasaklar. Yine de sır saklama yükümlülüğü ve bağımlılık ilişkisi buna açıkça karşı çıkar: Üniversite diplomalı bir psikolog olarak cezai yaptırımlı sır saklama yükümlülüğüne tabisiniz (§ 203 Abs. 1 Nr. 2 StGB) ve her yorum, birinin sizde tedavi gördüğünü ele verir.

• Satın almayın, uydurmayın: Satın alınmış veya uydurulmuş değerlendirmeler UWG’ye göre her zaman yasaktır.
• Gerçekliği açıklayın: Kendi web sitesinde değerlendirme gösteren kişi, bunların gerçek müşterilerden gelip gelmediğini kontrol edip etmediğini ve nasıl kontrol ettiğini belirtmelidir (§ 5b Abs. 3 UWG).
• Ayrıntısız yanıt verin: Google’daki bir yanıtta birinin danışanınız olduğunu asla doğrulamayın, haksız eleştiride bile.
• Tedavi gizli kalır: Heilkunde kapsamındaki hizmetler için yıldız widget’ları ve alıntılar web sitesinde yer almamalıdır. Profilinizi yine de nasıl iyi yöneteceğinizi Google profili yazısında okuyabilirsiniz.

BDP üyesi misiniz? Berufsethische Richtlinien

Sizin için yasal olarak bağlayıcı bir meslek yönetmeliği yoktur. Ancak Berufsverband Deutscher Psychologinnen und Psychologen (BDP, Alman Psikologlar Meslek Birliği) veya DGPs (Alman Psikoloji Derneği) üyesiyseniz, aynı zamanda BDP’nin meslek yönetmeliği olan Berufsethische Richtlinien’e uymayı taahhüt etmişsinizdir. İhlalleri birliğin onur kurulu cezalandırabilir. Reklamınız için bu şu anlama gelir:

• Nesnel ve meslekle ilgili bilgi verirsiniz, başarı vaat eden veya yanıltıcı beyanlar olmadan, ve tedavi başarılarıyla reklam yapmazsınız.
• Web sitesi ve broşürler, sektörde alışılmış olanın aksine başarı ve ciro rakamları içeremez.
• Faaliyet odaklarınızı ve hedef gruplarınızı yalnızca bu alanlarda en az iki yıllık deneyiminiz varsa belirtirsiniz.
• Onay alarak iş verenlere ve işlere atıf yapabilirsiniz, ancak hastalara, belgelere veya bilirkişi raporlarına yapamazsınız.
• Heilkunde kapsamındaki faaliyetler için potansiyel hastalara doğrudan reklam yapmazsınız ve üçüncü kişilerin de sizin için, size yasak olan bir reklamı yapmamasını sağlarsınız.

Sosyal medya, çevrimiçi hizmetler ve iş birlikleri

• Instagram’da, LinkedIn’de veya blogda psikoeğitim serbesttir ve bilimsel temele dayanıyorsa etkilidir. BDP yönergeleri, bunu yaparken nesnel bilgiyle sınırlı kalmanızı ve kendi muayenehanenizi reklam amacıyla öne çıkarmamanızı ister.
• Teşhis izlenimi veren öz testler yok: “DEHB’im var mı? Testi yapın” yanlış öz teşhise davet eder ve sizi Heilkunde’ye yaklaştırır.
• Görüntülü çevrimiçi danışmanlık ve koçluk sorunsuzdur. Heilpraktikergesetz’e göre yapılan tedavilerin görüntülü reklamını yalnızca yüz yüze bir ilk temastan sonra tamamlayıcı olarak yapın, salt uzaktan tedavi olarak değil (§ 9 HWG).
• Doğrudan mesajla danışmanlık yok: Bir ilk görüşmeye yönlendirin ve akut krizler için 112 acil numarasını ve Telefonseelsorge’u (telefonla manevi destek hattı) 0800 111 0 111 belirtin.
• İş birlikleri: Ücretli paylaşımları, indirim kodlarını veya affiliate bağlantılarını reklam olarak etiketleyin. Danışanlarınıza yalnızca kazanç payınız olmayan ürünleri önerin.

Metinleriniz için hızlı kontrol

Künyede (Impressum) hangi bilgilerin yer alması gerektiğini psikologlar için zorunlu bilgiler yazısında okuyabilirsiniz. Yeni başlıyorsanız kendi psikoloji muayenehaneniz rehberi size kuruluştan ilk danışana kadar eşlik eder. Arama sonuçlarındaki kaydınızın nasıl göründüğünü Google önizlemesi ile kontrol edin.