Özetle en önemli noktalar
- Psikologlar için ayrı bir meslek yasası yoktur. Hastalık teşhis etmediğiniz veya tedavi etmediğiniz sürece psikolojik danışmanlık, koçluk, tanılama ve bilirkişi raporlarını izin almadan sunabilirsiniz.
- Hastalık değeri taşıyan ruhsal bozuklukları tedavi etmek isteyen, Approbation olmadan psikoterapiyle sınırlı bir Heilpraktikererlaubnis’e ihtiyaç duyar. Klinik psikoloji sınavını geçmiş olanlara birçok Gesundheitsamt (sağlık dairesi) bu izni dosya üzerinden verir.
- “Diplom-Psychologin/Diplom-Psychologe” ve yüksek lisans dereceniz akademik unvan olarak korunur (§ 132a StGB). Psikoloji eğitimi olmadan “Psychologin/Psychologe” unvanı yanıltıcı sayılır (§ 5 UWG).
- Yasal sağlık sigortaları ödeme yapmaz. Danışanlarınız kendileri öder, özel sigortalar yalnızca tarifeye göre geri öder.
- Heilpraktikererlaubnis ile yapılan tedaviler KDV’den muaftır, danışmanlık, koçluk ve süpervizyon ise kural olarak muaf değildir. Bir meslek odası yoktur, yine de mesleki sorumluluk sigortası kesinlikle önerilir.
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır ve hukuki ya da vergi danışmanlığının yerini tutmaz. Kurallar değişebilir – ayrıntıları odanızdan, meslek derneğinizden veya mali müşavirinizden kontrol edin.
Approbation olmadan psikoloji muayenehanesinde neler sunabilirsiniz
Sınırı Heilpraktikergesetz (alternatif tıp uygulayıcıları yasası) çizer: Mesleki olarak hastalıkları teşhis eden, iyileştiren veya hafifleten kişi Heilkunde (tıbbi tedavi faaliyeti) icra eder ve bunun için izne ihtiyaç duyar (§ 1 HeilprG). İzinsiz Heilkunde cezalandırılır (§ 5 HeilprG). Yalnızca sosyal çatışmalarla veya tıbbi tedavi dışındaki amaçlarla ilgili faaliyetler bu kapsama girmez (§ 1 Abs. 2 Satz 3 PsychThG). Buradan dört hizmet türü ortaya çıkar:
| Hizmet | İzin | Kim öder | KDV |
|---|---|---|---|
| Psikolojik danışmanlık, koçluk | Heilkunde olmadığı sürece gerekmez | kendi ödeyen danışanlar, şirketler | kural olarak vergiye tabi |
| Tanılama ve bilirkişi raporları, örneğin yetenek tanılaması | hastalık teşhis edilmediği sürece gerekmez | iş verenler, kendi ödeyen danışanlar | kural olarak vergiye tabi |
| Süpervizyon, eğitimler, atölyeler | gerekmez | şirketler, kurumlar | kural olarak vergiye tabi |
| Ruhsal bozuklukların tedavisi | psikoterapiyle sınırlı Heilpraktikererlaubnis | kendi ödeyen danışanlar, kısmen özel sigortalar | vergiden muaf (§ 4 Nr. 14 UStG) |
Birçok psikolog birden fazla hizmeti birleştirir: kriz, ayrılık veya stres yaşayan kişilere danışmanlık ve koçluk, okullar ya da şirketler için tanılama ve Heilpraktikererlaubnis ile kaygı veya depresyon tedavisi. Önemli olan, danışanlarınızın web sitenizde ve ilk görüşmede her durumda neyi sunduğunuzu anlayabilmesidir.
Meslek unvanı: kendinizi nasıl adlandırabilirsiniz
- Akademik unvan: İlgili diplomaya sahipseniz “Diplom-Psychologin/Diplom-Psychologe” veya “M.Sc. Psychologie” unvanını kullanabilirsiniz. Akademik unvanlar ceza hukukuyla korunur (§ 132a StGB).
- “Psychologin/Psychologe”: Bu unvanı bir meslek yasası düzenlemez. Ancak arkasında tamamlanmış bir psikoloji eğitimi yoksa yanıltıcı sayılır (§ 5 UWG; OLG Schleswig, 21 Temmuz 2016 tarihli karar, 6 U 16/15).
- Heilpraktikererlaubnis ile: örneğin “Heilpraktikerin/Heilpraktiker für Psychotherapie” veya “Heilpraktikerin/Heilpraktiker, beschränkt auf das Gebiet der Psychotherapie”, tercihen diplomanızla birlikte.
- Olmayanlar: “Psychotherapeutin/Psychotherapeut” unvanını veya onunla karıştırılabilecek benzer bir unvanı Approbation olmadan kullanamazsınız (§ 1 Abs. 1 PsychThG, § 132a StGB).
- Serbestçe seçilebilenler: “Psychologische Beratung” (psikolojik danışmanlık), “Coaching” veya “Psychologische Diagnostik” (psikolojik tanılama) gibi faaliyet tanımları.
Psikoterapi alanında Heilpraktiker: sektörel izin
Bundesverwaltungsgericht’in (Federal İdare Mahkemesi) 1993 tarihli bir kararından (3 C 34.90) bu yana Heilpraktikererlaubnis psikoterapiyle sınırlandırılabilir. Yetkili makam, ikamet ettiğiniz veya gelecekteki muayenehanenizin bulunduğu yerdeki Gesundheitsamt ya da ilgili kurumdur. Koşullar Heilpraktikergesetz’in uygulama yönetmeliğinin § 2’sinde yer alır:
- En az 25 yaşında olmak
- En az Hauptschulabschluss (temel ortaokul diploması)
- Güncel bir sabıka kaydıyla (Führungszeugnis) kanıtlanan ahlaki güvenilirlik
- Hekim raporuyla kanıtlanan sağlık açısından uygunluk
- Federal Sağlık Bakanlığı’nın yönergelerine göre Gesundheitsamt tarafından, genellikle yazılı ve sözlü olarak yapılan bir bilgi kontrolü
Psikologlar için kontrol çoğu zaman kısaltılır: Klinik psikolojinin sınav dersi olduğu bir psikoloji Diplom’unuz veya yüksek lisansınız varsa, birçok makam dosya üzerinden, yani sınav yapmadan karar verir. Uygulama eyalete ve makama göre değişir; örneğin Münih şehri, klinik psikoloji almış Diplom psikologlarına izni ayrı bir sınav olmadan verir. Başvurudan önce makamınızın hangi belgeleri istediğini sorun.
Heilkunde olmadan psikolojik danışmanlık, koçluk ve tanılama
Heilpraktikererlaubnis olmadan hizmetiniz Heilkunde’nin dışında kalır. Bu geniş bir alandır, ancak günlük işte net bir sınır çizmeyi gerektirir:
- Danışmanlık ve koçluk: yaşam, çift ve ebeveynlik soruları, kariyer değişikliği, stres, çatışmalar. ICD’ye göre teşhis koymaz ve iyileşme vaat etmezsiniz.
- Hastalık şüphesi: Bir danışan depresif, intihar eğilimli veya travmatize görünüyorsa, onu aile hekimine, psikiyatriste ya da 116117’ye yönlendirir ve bunu belgelersiniz. İzin olmadan bozukluğu tedavi edemezsiniz.
- Tanılama ve bilirkişi raporları: yetenek ve performans tanılaması, personel seçimi veya mahkemeler ve makamlar adına raporlar. Sürüş yeterliliği değerlendirmesi gibi bazı alanlar için ayrı onaylar geçerlidir.
- Süpervizyon, eğitimler, atölyeler: ekipler, klinikler, okullar ve şirketler için; burada referanslar ve net teklifler yalnızca web sitesinden daha fazla önem taşır.

Ücret ve faturalandırma: kendi ödeyenler, özel sigorta, Beihilfe
- Yasal sağlık sigortası: Approbation’u olmayan psikologlarda ne danışmanlığı ne de tedaviyi öder, Heilpraktikererlaubnis olsa bile. § 13 Abs. 3 SGB V (Sosyal Yasa’nın Beşinci Kitabı) uyarınca masraf iadesi de sizin danışanlarınız için mümkün değildir.
- Özel sağlık sigortası: Bazı tarifeler Heilpraktiker hizmetlerini çoğu zaman üst sınırlarla geri öder; Heilpraktiker’de psikoterapi sıklıkla sınırlıdır veya kapsam dışıdır. Danışanlarınız önceden sigortalarına sormalıdır.
- Beihilfe (memurlar için sağlık yardımı): Heilpraktiker’de psikoterapi kural olarak Beihilfe kapsamında değildir.
- Kendi ödeyen danışanlar: Çoğu muayenehane için olağan durum budur. Ücretinizi serbestçe belirlersiniz; birçok kişi yön bulmak için Heilpraktiker ücret listesini (GebüH) kullanır, ancak bu bağlayıcı bir ücret tarifesi değildir.
- Şeffaflık: Ücreti, seans süresini ve iptal kurallarını web sitesinde ve başlamadan önce yazılı olarak belirtin. Hiçbir sigortanın ödemediğini bilen kişi daha bilinçli karar verir.
Serbest meslek mi ticari faaliyet mi? Vergiler ve sigortalar
Finanzamt’a vergi kaydı anketiyle (Fragebogen zur steuerlichen Erfassung) kaydolursunuz. İş yükünü iki soru belirler: serbest meslek mi icra ettiğiniz ve hizmetlerinizin KDV’ye tabi olup olmadığı.
- Serbest meslek: Heilpraktikererlaubnis ile § 18 Abs. 1 Nr. 1 EStG (Gelir Vergisi Yasası) uyarınca katalog meslekler arasında yer alırsınız. Danışmanlık, koçluk, eğitimler veya tanılama için somut faaliyet belirleyicidir; Finanzamt bunları ticari faaliyet olarak da sınıflandırabilir; bu durumda esnaf kaydı, IHK (Sanayi ve Ticaret Odası) üyeliği ve gerekirse ticaret vergisi gündeme gelir.
- KDV: Heilpraktikererlaubnis ile yapılan tedaviler vergiden muaftır (§ 4 Nr. 14 Buchst. a UStG). Tedavi içermeyen danışmanlık, koçluk, süpervizyon ve çoğu bilirkişi raporu kural olarak %19 KDV’ye tabidir.
- Kleinunternehmerregelung (küçük işletme düzenlemesi): 2025’ten beri, bir önceki yıl cironuz en fazla 25.000 € olduysa ve içinde bulunulan yıl 100.000 €’yu aşmıyorsa uygulanır (§ 19 UStG). Vergiden muaf tedavileriniz bu hesaba dahil edilmez.
- Emeklilik sigortası: Ağırlıklı olarak kurs, eğitim veya seminer veren ve çalışanı olmayan kişi, serbest eğitmen olarak emeklilik sigortası yükümlüsü olabilir (§ 2 Satz 1 Nr. 1 SGB VI). Bunu erkenden Deutsche Rentenversicherung (Alman Emeklilik Sigortası) ile netleştirin.
- Meslek odası yok: Approbation olmadan bir meslek odasına üye olmazsınız ve bir meslek düzenlemeniz yoktur. BDP (Alman Psikologlar Meslek Birliği) gibi meslek birlikleri gönüllü olarak etik ilkeler, danışmanlık ve çerçeve sözleşmeler sunar.
- Mesleki sorumluluk sigortası: Yasal olarak zorunlu değildir, ancak kesinlikle önerilir. Danışmanlığın, tanılamanın ve varsa Heilpraktikergesetz’e göre Heilkunde’nin açıkça sigorta kapsamında olmasına dikkat edin.
Sır saklama yükümlülüğü, mekân ve veri koruma
Diplom veya yüksek lisans sahibi bir psikolog olarak cezai yaptırımlı sır saklama yükümlülüğüne tabisiniz: § 203 Abs. 1 Nr. 2 StGB açıkça “Berufspsychologen mit staatlich anerkannter wissenschaftlicher Abschlußprüfung” (devletçe tanınan bilimsel bitirme sınavına sahip meslek psikologları) ifadesini kullanır – danışmanlık yapmanızdan veya Heilpraktikererlaubnis ile tedavi etmenizden bağımsız olarak. Ruh sağlığına ilişkin veriler Art. 9 DSGVO (GDPR) uyarınca özel olarak korunur. Muayenehaneniz için bunun anlamı:
- Evinizden ayrı, ses yalıtımlı bir oda ve danışanların karşılaşmaması için aralıklı randevular
- Ad, diploma ve faaliyet bilgisi içeren sade bir muayenehane tabelası – mümkünse engelsiz erişim
- Kilitli arşiv, şifrelenmiş cihazlar, tüm BT hizmet sağlayıcılarıyla veri işleme sözleşmeleri
- Online danışmanlık yapıyorsanız uçtan uca şifrelemeli ve sunucuları AB’de bulunan bir görüntülü görüşme aracı
- Teşhis soran iletişim formu yok; e-posta yalnızca onayla veya şifreli

Hizmetinizi net biçimde ayıran bir web sitesi
Sigorta erişimi olmadığında danışanların neredeyse tamamı tavsiyeler ve internette kendi aramaları yoluyla gelir. Bu yüzden web siteniz iki şeyi başarmalıdır: güven yaratmak ve neyi sunduğunuzu açıkça söylemek. Heilkunde içeren reklam için ayrıca Heilmittelwerbegesetz (sağlık reklamı yasası) geçerlidir.
Doğrusu böyle
- Diplomanızı ve varsa Heilpraktikererlaubnis’inizi açıkça belirtmek
- Hizmetleri ayrı ayrı tanımlamak: danışmanlık ve koçluk, tanılama, Heilpraktikererlaubnis ile tedavi
- Ücreti, seans süresini ve iptal kurallarını, sağlık sigortalarının ödemediği notuyla birlikte açıkça belirtmek
- İlk görüşmenin nasıl geçtiğini sade bir dille anlatmak
- Akut krizler için acil durum numaraları
Bunlardan kaçının
- Approbation’u çağrıştıran unvanlar veya ifadeler
- Heilpraktikererlaubnis’iniz yoksa danışmanlık sayfasında “terapi” veya teşhisler
- İyileşme vaatleri, başarı oranları veya danışan yorumları
- Belirtilerle ilgili zorunlu alanlar içeren iletişim formları
Künyede (Impressum) hangi bilgilerin yer alması gerektiğini psikoloji muayenehaneleri için zorunlu bilgiler yazısında okuyabilirsiniz; eksiksiz bir künyeyi künye oluşturucu ile hazırlayabilirsiniz. Hangi reklamın serbest olduğu psikologlar için reklam kuralları yazısında anlatılıyor. Şehrinizde nasıl bulunacağınızı Google İşletme Profili ve yerel SEO yazıları gösteriyor.
Psikoloji muayenehaneleri için web siteleri
Sakin, net, yorumsuz – hizmetler, ücret ve ilk görüşmeyle. Örneklere göz atın.
Kontrol listesi: yedi adımda psikoloji muayenehanesi
Hizmeti belirleyin
Danışmanlık ve koçluk, tanılama, eğitimler veya Heilpraktikererlaubnis ile tedavi – ve Heilkunde sınırının nerede olduğu.
Heilpraktikererlaubnis için başvurun
Tedavi etmek istiyorsanız: diploma, sabıka kaydı ve hekim raporuyla Gesundheitsamt’a başvuru; klinik psikolojiyle çoğu zaman dosya üzerinden.
Meslek unvanını kontrol edin
Akademik unvan, “Psychologin/Psychologe” ve gerekirse “Heilpraktikerin/Heilpraktiker für Psychotherapie” – muayenehane tabelasında, web sitesinde ve faturada tutarlı biçimde.
Finanzamt ve KDV
Vergi kaydı anketi, serbest meslek mi ticari faaliyet mi sorusunu netleştirin, Kleinunternehmerregelung’u kontrol edin, gerekirse mali müşavir.
Sigortalar
Mesleki sorumluluk sigortası, sağlık ve bakım sigortası; ağırlıklı eğitmenlik faaliyetinde emeklilik sigortası yükümlülüğünü kontrol edin.
Mekân ve veri koruma
Ses yalıtımı, bekleme alanı, güvenli BT, veri işleme sözleşmeleri, görüntülü görüşme aracı.
Görünür olun
Web sitesi, Google profili, rehberler ve aile hekimi muayenehaneleri, danışma merkezleri ve şirketlerle bağlantılar. Arama sonucunuzu Google önizlemesi ile kontrol edin ve bir muayenehane web sitesinde neler olmalı yazısını okuyun.
Konum, finansman ve kuruluş adımlarını genel olarak nasıl planlayacağınızı Almanya’da muayenehane açma rehberi anlatıyor.
Muayenehane web siteniz ücretsiz önizleme olarak
Hizmetleriniz, ücretiniz ve süreciniz ile size bir önizleme hazırlıyoruz – bağlayıcı değil.
Muayenehane web sitenizin bizim elimizden nasıl görünebileceğine dair ücretsiz bir önizleme.
Kaynaklar
- Heilpraktikergesetz, § 1
- Heilpraktikergesetz, § 5 – ceza hükmü
- Heilpraktikergesetz 1. uygulama yönetmeliği (DVO), § 2
- Psychotherapeutengesetz (PsychThG), § 1
- StGB, § 132a – unvanların ve meslek adlarının kötüye kullanılması
- StGB, § 203 – özel sırların ihlali
- UStG, § 4 – vergi muafiyetleri
- UStG, § 19 – küçük işletmeler
- EStG, § 18 – serbest meslek faaliyeti
- SGB VI, § 2 – serbest çalışanların sigorta yükümlülüğü
- Deutscher Bundestag, Wissenschaftliche Dienste – psikologluk mesleği hakkında WD 8-3000-055/24 kısa bilgi notu
- Landeshauptstadt München – psikologlar için Heilpraktikererlaubnis



