Impressum i RODO dla psychologa w Niemczech: doradztwo, coaching i Heilpraktikererlaubnis

Najpierw wyjaśnij: doradztwo, diagnostyka czy działalność lecznicza?

Kto w Niemczech studiował psychologię i otwiera własny gabinet bez Approbation, działa w jednym z trzech obszarów. Granicę wyznacza Heilpraktikergesetz (ustawa o uzdrowicielach): Heilkunde (działalność lecznicza) to każda zawodowa lub zarobkowa działalność służąca stwierdzaniu, leczeniu lub łagodzeniu chorób (§ 1 ust. 2 HeilprG), a kto chce ją wykonywać bez Approbation, potrzebuje zezwolenia. Diagnozowanie lub leczenie zaburzeń psychicznych o charakterze chorobowym jest działalnością leczniczą; bez zezwolenia jest przestępstwem (§ 5 HeilprG).

Impressum dla psychologa zgodnie z § 5 DDG

Od maja 2024 obowiązek Impressum reguluje Digitale-Dienste-Gesetz (DDG); § 5 DDG zastąpił § 5 TMG. Dane muszą być łatwo rozpoznawalne, bezpośrednio dostępne i stale osiągalne, w praktyce więc link „Impressum” w stopce każdej podstrony. Również ten, kto oferuje tylko doradztwo lub coaching, prowadzi komercyjną usługę cyfrową i potrzebuje Impressum.

Organ nadzoru: § 5 ust. 1 pkt 3 DDG wymaga danych właściwego organu nadzoru, jeśli Twoja działalność wymaga urzędowego zezwolenia. Przy doradztwie psychologicznym i coachingu tak nie jest. Heilpraktikererlaubnis jest natomiast takim zezwoleniem. Który urząd jest właściwy, reguluje każdy kraj związkowy sam: zwykle jest to Gesundheitsamt w miejscu gabinetu; w Bawarii na przykład decyduje Kreisverwaltungsbehörde (urząd powiatowy) z udziałem Gesundheitsamt. Podaj urząd z decyzji o zezwoleniu albo Gesundheitsamt właściwy dla miejsca gabinetu i w razie wątpliwości zapytaj tam.

Izba i prawo zawodowe: Dane według § 5 ust. 1 pkt 5 DDG (izba, ustawowy tytuł zawodowy, przepisy prawa zawodowego) dotyczą zawodów regulowanych. Izby, do której należysz, nie ma. Z Heilpraktikererlaubnis przyjęte i nieszkodliwe jest dodatkowe podanie Heilpraktikergesetz jako podstawy prawnej z linkiem. Dobrowolne członkostwa w związkach, np. w BDP (Berufsverband Deutscher Psychologinnen und Psychologen, niemieckim związku zawodowym psychologów), możesz podać; nie zastępują one żadnej obowiązkowej informacji.

Tytuł zawodowy: czego możesz używać, a czego nie

• Bez Approbation nie możesz nazywać się „Psychotherapeut:in”, także z Heilpraktikererlaubnis (§ 1 ust. 1 PsychThG, przestępstwo według § 132a StGB).
• Heilpraktikererlaubnis: Zezwolenie sektorowe nie uprawnia do nazywania się po prostu „Heilpraktiker:in”. Prawnie bezpieczne jest „Heilpraktikerin bzw. Heilpraktiker, beschränkt auf das Gebiet der Psychotherapie”, jak zalecają np. bawarskie wytyczne wykonawcze do Heilpraktikergesetz.
• „Psychologin” i „Diplom-Psychologe”: Stopień akademicki (Dipl.-Psych., M.Sc. Psychologie) jest chroniony. Określenie „Psychologin” klienci kojarzą z ukończonymi studiami psychologicznymi; kto używa go bez tych studiów, ryzykuje wezwanie do zaniechania (Abmahnung) za wprowadzanie w błąd.
• Certyfikaty: Tytuły takie jak „Fachpsychologin für …” (psycholog specjalista w zakresie …) nadają związki zawodowe. Podawaj je z nazwą nadającego związku, żeby nie sprawiały wrażenia tytułu państwowego.
• Słownictwo w ofercie: Bez zezwolenia żadnej „terapii”, „leczenia” ani „uzdrawiania” depresji, zaburzeń lękowych czy traumy. Pisz „doradztwo psychologiczne”, „coaching” lub „zarządzanie stresem”, a przy charakterze chorobowym odsyłaj do terapeutów z Approbation.

Bez Heilpraktikererlaubnis odpadają wiersze o organie nadzoru i Heilpraktikergesetz. Zostają imię i nazwisko, dyplom, adres, kontakt i ewentualnie USt-IdNr., związek i OC.

Inne obowiązkowe informacje: OC, blog i rozstrzyganie sporów

• OC zawodowe (§ 2 ust. 1 pkt 11 DL-InfoV): Do doradztwa, coachingu i treningów stosuje się Dienstleistungs-Informationspflichten-Verordnung (rozporządzenie o obowiązkach informacyjnych usługodawców). Jeśli masz OC zawodowe, podaj nazwę i adres ubezpieczyciela oraz zasięg terytorialny ochrony, najprościej w Impressum. Do usług zdrowotnych, czyli leczenia z Heilpraktikererlaubnis, DL-InfoV nie ma zastosowania (§ 1 DL-InfoV); jeśli oferujesz jedno i drugie, i tak podaj ubezpieczenie.
• Blog (§ 18 ust. 2 MStV): Jeśli piszesz teksty dziennikarsko-redakcyjne, np. o stresie, lęku przed egzaminami czy odporności psychicznej, podaj osobę odpowiedzialną z imieniem, nazwiskiem i adresem.
• Pozasądowe rozstrzyganie sporów konsumenckich (§ 36 VSBG): Kto jako przedsiębiorca prowadzi stronę internetową, informuje, czy uczestniczy w postępowaniach przed konsumenckim organem polubownym. Przy dziesięciu lub mniej pracownikach na 31 grudnia poprzedniego roku jesteś zwolniony; krótkie zdanie („Nie uczestniczymy”) nie zaszkodzi.
• Platforma ODR: Unijna platforma internetowego rozstrzygania sporów została wyłączona 20 lipca 2025. Usuń stary link.

Tajemnica zawodowa: kogo obejmuje § 203 StGB

§ 203 ust. 1 pkt 2 StGB wymienia wprost „Berufspsychologen mit staatlich anerkannter wissenschaftlicher Abschlussprüfung” (psychologów zawodowych z państwowo uznanym egzaminem końcowym). Z dyplomem lub tytułem magistra psychologii jesteś więc zobowiązany do tajemnicy zawodowej, niezależnie od tego, czy doradzasz, prowadzisz coaching czy diagnostykę. Uzdrowiciele bez studiów psychologicznych nie podlegają pkt 2; a ponieważ zawód uzdrowiciela nie ma państwowo uregulowanego kształcenia, według przeważającego poglądu także nie pkt 1. Mimo to muszą pracować poufnie: na podstawie umowy o leczenie i RODO.

Dla osób zobowiązanych do tajemnicy zawodowej od 2017 roku obowiązuje zasada: możesz przekazywać tajemnice zewnętrznym usługodawcom, jeśli jest to niezbędne do wykonania ich usługi, np. firmie hostingowej, obsłudze IT czy usłudze wideo (§ 203 ust. 3 StGB). Popełniasz jednak przestępstwo, jeśli nie zobowiązałeś ich do zachowania tajemnicy, a oni coś ujawnią (§ 203 ust. 4 StGB).

Polityka prywatności, cookies i formularze

Jeśli ktoś w formularzu kontaktowym opisuje problemy ze snem, ataki paniki lub rozstanie, to szybko stają się one danymi o zdrowiu w rozumieniu art. 9 RODO, nawet jeśli „tylko” doradzasz. Przy leczeniu art. 9 ust. 2 lit. h RODO i § 22 BDSG pozwalają na przetwarzanie przez osoby zobowiązane do zachowania tajemnicy; poza tym z reguły potrzebujesz wyraźnej zgody. Najbezpieczniejszy jest formularz, który w ogóle nie pyta o sprawę. Inspektora ochrony danych potrzebujesz według § 38 BDSG z reguły od 20 osób stale zajmujących się zautomatyzowanym przetwarzaniem danych osobowych.

Do cookies i podobnych technologii stosuje się § 25 TDDDG: zapisywanie lub odczytywanie informacji na urządzeniu końcowym tylko za zgodą, chyba że jest to bezwzględnie konieczne do wyraźnie żądanej usługi. Im mniej zewnętrznych dostawców ładuje Twoja strona, tym krótsze pozostają baner i polityka prywatności. Na co uważać w reklamie i obietnicach skuteczności, także według Heilmittelwerbegesetz (ustawy o reklamie w ochronie zdrowia), przeczytasz w artykule Reklama dla psychologów w Niemczech.

Barrierefreiheitsstärkungsgesetz (BFSG)

Od 28 czerwca 2025 obowiązuje BFSG (ustawa o wzmocnieniu dostępności). Obejmuje usługi handlu elektronicznego dla konsumentów, np. rezerwację online z zawarciem umowy, kursy online czy płatne pakiety coachingowe. Mikroprzedsiębiorstwa świadczące usługi są zwolnione na podstawie § 3 ust. 3 BFSG: mniej niż dziesięciu pracowników i najwyżej 2 mln euro rocznego obrotu lub sumy bilansowej. Dotyczy to większości jednoosobowych gabinetów. Strona bez barier i tak ma sens: jasny język, dobre kontrasty i strona, która działa także z klawiatury lub czytnika ekranu.

Checklista dla Twojej strony

Jakie treści poza tym powinny znaleźć się na Twojej stronie, pokazuje artykuł Co powinno znaleźć się na stronie gabinetu; drogę do własnego gabinetu opisuje poradnik Otwarcie gabinetu psychologicznego w Niemczech. Jak dać się znaleźć w Google, pokazuje poradnik o Profilu Firmy w Google.