Otwarcie prywatnego gabinetu lekarskiego w Niemczech: jak zostać lekarzem prywatnym

Gabinet prywatny czy kontraktowy?

Około dziewięciu na dziesięciu mieszkańców Niemiec jest ubezpieczonych ustawowo (GKV). Kto chce ich leczyć na koszt kasy chorych, potrzebuje Zulassung jako Vertragsärzt:in (lekarz kontraktowy). Przyznaje ją Zulassungsausschuss (komisja ds. dopuszczeń) – a w wielu regionach obszary planowania są zamknięte. Privatpraxis możesz natomiast otworzyć wszędzie: prywatnej praktyki lekarskiej nie dotyczą ograniczenia dopuszczeń. Jak ogólnie przebiega zakładanie praktyki – lokal, finansowanie, podatki – opisuje poradnik o zakładaniu gabinetu w Niemczech.

Formalnie wystarczy Approbation – w razie wątpliwości obowiązuje jednak standard lekarza specjalisty (§ 630a ust. 2 BGB). Jeśli używasz tytułu specjalisty, ustawy krajów związkowych o izbach zawodów medycznych (Heilberufe-Kammergesetze) co do zasady ograniczają Twoją działalność do tej dziedziny. Dlatego wielu zaczyna dopiero po uzyskaniu specjalizacji, często obok etatu w szpitalu.

Wymagania i zgłoszenia

Rozliczenia według GOÄ

Dowolnie ustalonego honorarium nie ma także w prywatnym gabinecie. Dla wszystkich świadczeń lekarskich obowiązuje Gebührenordnung für Ärzte (GOÄ), urzędowy cennik lekarski – również wobec pacjentów płacących sami. Każde świadczenie ma liczbę punktów, a wartość punktu wynosi 5,82873 centa. Stawkę pojedynczą mnożysz przez współczynnik podwyższenia (Steigerungsfaktor), zależny od trudności, nakładu czasu i okoliczności (§ 5 GOÄ). Stawek GOÄ nie wolno nieuczciwie zaniżać (§ 12 ust. 1 MBO-Ä).

Przykład: szczegółowa porada według nr 3 GOÄ ma 150 punktów, czyli 8,74 € przy stawce pojedynczej, 20,11 € przy 2,3-krotnej i 30,60 € przy 3,5-krotnej. Powyżej progu musisz uzasadnić przekroczenie na rachunku w sposób zrozumiały i możliwy do sprawdzenia (§ 12 ust. 3 GOÄ).

Umowa o honorarium: co jest dozwolone

• Możesz uzgodnić z pacjentem wyższy współczynnik podwyższenia – ale nie inną liczbę punktów ani inną wartość punktu (§ 2 ust. 1 GOÄ).
• Umowę (Honorarvereinbarung) zawiera się przed leczeniem, indywidualnie i na piśmie. Podaje numer i nazwę świadczenia, współczynnik i kwotę oraz informację, że zwrot kosztów może nie być zagwarantowany w pełnej wysokości. Innych oświadczeń zawierać nie może; pacjent dostaje kopię (§ 2 ust. 2 GOÄ).
• Dla świadczeń z rozdziałów A, E, M i O umowa jest niedopuszczalna (§ 2 ust. 3 GOÄ). Leczenia w nagłych wypadkach i ostrego bólu nie wolno uzależniać od zawarcia umowy.

Kim są Twoi pacjenci?

• Ubezpieczeni prywatnie (PKV): dostają rachunek i składają go u swojego ubezpieczyciela. Co zostanie zwrócone, zależy od taryfy – niektóre taryfy zwracają tylko do progu.
• Uprawnieni do Beihilfe: urzędnicy dostają część kosztów z Beihilfe (dopłaty pracodawcy publicznego), resztę z PKV. Kwoty z umowy o honorarium przekraczające opłaty GOÄ nie podlegają Beihilfe na szczeblu federalnym (§ 6 ust. 5 BBhV); kraje związkowe mają własne, zwykle podobne zasady.
• Pacjenci płacący sami: np. za drugą opinię, profilaktykę lub świadczenia, których nie pokrywa żadne ubezpieczenie. Jeśli wiesz, że nikt nie pokryje kosztów w całości, poinformuj wcześniej w formie tekstowej o przewidywanych kosztach (§ 630c ust. 3 BGB) – według kodeksu zawodowego na piśmie (§ 12 ust. 5 MBO-Ä).
• Ubezpieczeni ustawowo ze zwrotem kosztów (§ 13 ust. 2 SGB V): ubezpieczeni mogą wybrać zwrot kosztów (Kostenerstattung) i są nim związani co najmniej na kwartał. U lekarzy bez Zulassung jest to możliwe tylko za uprzednią zgodą kasy chorych, która wymaga przyczyn medycznych lub socjalnych i równoważnej opieki. Zwrot wynosi najwyżej tyle, ile kasa zapłaciłaby za świadczenie rzeczowe, minus do 5 % kosztów administracyjnych – zwykle tylko ułamek rachunku według GOÄ.
• Ubezpieczeni ustawowo według § 13 ust. 3 SGB V: jeśli kasa nie mogła na czas zapewnić pilnego świadczenia albo niesłusznie go odmówiła, zwraca niezbędne koszty. To wyjątek, a nie model biznesowy.

Później jednak z Zulassung?

Wiele prywatnych gabinetów to etap przejściowy. O Zulassung wnioskujesz w Zulassungsausschuss swojego regionu, w którym zasiadają Kassenärztliche Vereinigung (zrzeszenie lekarzy kontraktowych) i kasy chorych. Warunkiem jest wpis do Arztregister (rejestru lekarzy), do którego zwykle potrzebujesz ukończonej specjalizacji. O tym, czy jest wolne miejsce, decyduje Bedarfsplanung (planowanie potrzeb): jeśli wskaźnik zaopatrzenia w obszarze planowania wynosi 110 % lub więcej, Landesausschuss (komisja krajowa) zamyka go dla nowych dopuszczeń.

Na zamkniętych obszarach droga prowadzi zwykle przez przejęcie praktyki (Praxisnachfolge): gdy lekarz kontraktowy oddaje swoje miejsce, Kassenärztliche Vereinigung je ogłasza, a Zulassungsausschuss wybiera spośród kandydatów (§ 103 ust. 3a i 4 SGB V). Możliwe są też połowiczne kontrakty (halber Versorgungsauftrag) – tak istniejący gabinet prywatny można rozbudowywać stopniowo. Zgłoś zainteresowanie wcześnie w Kassenärztliche Vereinigung; wiele z nich prowadzi listy oczekujących i giełdy praktyk.

Dyżury, TI i ePA: co obowiązuje gabinety prywatne

• Dyżury: lekarze są zobowiązani do udziału w dyżurach nagłych lub dyżurach gotowości na zasadach ustaw o izbach i zawodach medycznych krajów związkowych (§ 26 MBO-Ä). W wielu krajach związkowych dotyczy to wprost także lekarzy prywatnych prowadzących praktykę: w Westfalii-Lippe są np. regularnie przydzielani do dyżurów, w Hesji partycypują również w kosztach dyżurów. Jak jesteś przydzielany i czy możliwe jest zwolnienie, reguluje regulamin dyżurów Twojej izby lub Kassenärztliche Vereinigung: zapytaj tam.
• Infrastruktura telematyczna (TI) i ePA: obowiązki wykazania podłączenia do TI i uzupełniania elektronicznej dokumentacji pacjenta (ePA) dotyczą świadczeniodawców uczestniczących w opiece kontraktowej (§§ 341 ust. 6, 347 SGB V). Bez Zulassung podłączenie Twojego gabinetu jest dobrowolne. Niektórzy prywatni ubezpieczyciele również oferują już swoim klientom ePA.
• Prawo zawodowe obowiązuje w pełni: tajemnica lekarska, dokumentacja, doskonalenie zawodowe i zasady reklamy dotyczą lekarzy prywatnych tak samo jak kontraktowych.

Jak pacjenci znajdują Twój prywatny gabinet

Pacjenci prywatni i płacący sami szukają celowo – według specjalizacji, miejsca, dostępności terminów i opinii. Bez skierowań z systemu kas Twoja obecność w sieci to najważniejszy kanał:

• Strona internetowa, która odpowiada na pytania: świadczenia, specjalizacje, koszty, rozliczenie według GOÄ, dojazd, dostęp bez barier i rezerwacja wizyt. Co powinno się na niej znaleźć, opisuje artykuł 12 rzeczy, których pacjenci szukają na Twojej stronie; obowiązkowe dane – poradnik o Impressum i ochronie danych w Niemczech.
• Zadbany profil firmy w Google: z godzinami otwarcia, zdjęciami i opiniami. Jak to zrobić, pokazuje artykuł o profilu w Google dla gabinetów; przy wyszukiwaniach typu „Privatpraxis Kardiologie München” pomaga lokalne SEO.
• Portale lekarskie, np. Jameda czy Doctolib: kompletny profil z rezerwacją online daje widoczność zwłaszcza na początku. Dbaj o spójne dane wszędzie.

Jaka reklama jest dozwolona dla lekarzy w Niemczech, szczegółowo opisuje artykuł o zasadach reklamy dla lekarzy w Niemczech.

Lista kontrolna: przed pierwszą wizytą